Onkolojik tedavi, kanser tanısı alan bir kişinin hastalığının özelliklerine göre oluşturulan tedavi ve takip sürecini ifade eder. Bu süreç yalnızca tek bir ilaç veya uygulamadan oluşmaz. Kanserin türü, bulunduğu bölge, yayılım durumu ve hastanın genel sağlık özellikleri tedavi planını doğrudan etkileyebilir.
Bu nedenle aynı kanser türüne sahip iki hastada bile farklı yöntemlerin değerlendirilmesi mümkündür. Tedavi planının amacı, hastalığın biyolojik ve klinik özelliklerine uygun seçenekleri belirlemek ve süreci düzenli olarak takip etmektir.
Kanser tedavisinde cerrahi, radyoterapi, kemoterapi, immünoterapi, hormon tedavileri ve hedefe yönelik ilaçlar gibi farklı yöntemler kullanılabilir. Bazı durumlarda tek bir yöntem yeterli görülürken bazı hastalarda birden fazla tedavinin belirli bir sırayla uygulanması gerekebilir.
Cerrahi daha çok uygun solid tümörlerde hastalıklı dokunun çıkarılmasını amaçlayan lokal bir yöntemdir. Radyoterapi belirlenen bölgeye radyasyon uygulanmasına dayanırken ilaç temelli tedaviler vücudun farklı bölgelerindeki kanser hücrelerini hedefleyebilen sistemik yaklaşımlar arasında bulunur.
Son yıllarda tümörün moleküler özellikleri de tedavi planlamasında daha fazla önem kazanmıştır. Uygun hastalarda yapılan genetik veya biyobelirteç değerlendirmeleri, hedefe yönelik tedavi ya da belirli immünoterapi seçeneklerinin değerlendirilmesine katkı sağlayabilir.
Tedavinin seçilmesinde yalnızca kanserin adı yeterli değildir. Hastalığın evresi, tümörün yerleşimi, patolojik özellikleri, daha önce uygulanan tedaviler ve kişinin genel sağlık durumu birlikte değerlendirilir.
Bu nedenle onkolojik tedavi seçenekleri incelenirken yöntemleri birbirinden bağımsız uygulamalar olarak değil, aynı tedavi sürecinin farklı bileşenleri olarak değerlendirmek daha doğru bir yaklaşım sağlar.
Multidisipliner değerlendirme de bu noktada önem taşır. Medikal onkoloji, radyasyon onkolojisi, cerrahi branşlar, radyoloji, patoloji ve gerektiğinde nükleer tıp gibi alanların eldeki klinik bilgileri birlikte değerlendirmesi tedavi planının daha kapsamlı oluşturulmasına yardımcı olabilir.
Tedavi başladıktan sonra planın tamamen değişmez olduğu da düşünülmemelidir. Görüntüleme sonuçları, laboratuvar bulguları, tedaviye verilen yanıt ve ortaya çıkan yan etkiler doğrultusunda süreç yeniden değerlendirilebilir.
Onkolojik tedavide temel nokta, internette karşılaşılan tek bir yöntemi bütün hastalar için geçerli kabul etmek yerine kişiye ait klinik veriler üzerinden değerlendirme yapılmasıdır. Tedavi türü, sırası ve takip planı konusunda hastayı izleyen sağlık ekibinin önerileri esas alınmalıdır.